• Anasayfa
• AHİR ZAMAN BİLGİ ve BİLİNCİ

AHİR ZAMAN BİLGİ VE BİLİNCİ (1)

Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem’ den rivayet edilen meşhur Cibril (Cebrail) hadisinde İslam dini genel hatlarıyla şöyle anlatılmıştır; iman esasları, İslam’ın esasları, ihsan ve kıyamet alametleri bilgisi. Cibril hadisinde Allah Rasulü (sallallahu aleyhi ve sellem) tarafından tanımlanan iman, İslâm ve ihsan kavramları dinin inanç, ibadet ve ahlak boyutlarını temsil eden üç temel alanı oluşturmaktadır.

 Cibril (Cebrail) hadisi şöyledir:

Hz. Ömer b. Hattâb radıyallahu anh şöyle bir olay anlatır: “Bir gün Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem’ in huzurunda bulunuyorduk, elbisesi beyaz mı beyaz, saçları siyah mı siyah, yoldan gelmiş bir hali olmayan ve içimizden kimsenin tanımadığı bir adam çıkageldi. Peygamberimizin yanına sokuldu, önüne oturdu, dizlerini Hz. Peygamber’in dizlerine dayadı, ellerini (kendi) dizlerinin üstüne koydu ve:

– Ey Muhammed, bana İslam’ı anlat! dedi.

Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem:

– İslam, Allah’tan başka ilah olmadığına ve Muhammed’in Allah’ın rasulü olduğuna şehadet etmen, namazı dosdoğru kılman, zekâtı (tastamam) vermen, Ramazan orucunu (eksiksiz) tutman, yapmaya güç yetirebilirsen Kâbe’yi ziyaret (hac) etmendir” buyurdu. Adam:

– Doğru söyledin, dedi. Onun hem sorup hem de tasdik etmesi tuhafımıza gitti. Aynı adam:

– Şimdi de bana imanı anlat, dedi. Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem:

– Allah’a, meleklerine, kitaplarına, peygamberlerine, âhiret gününe inanmandır. Yine kadere, hayrına ve şerrine iman etmendir, buyurdu.

Adam tekrar: Doğru söyledin, diye yine tasdik etti ve:

– Peki ihsan nedir, onu da bildirir misin? Dedi. Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem:

– İhsan, sanki Allah’ı görüyormuşsun gibi Allah’a kulluk etmendir. Sen onu göremiyorsan da O seni mutlaka görüyor, buyurdu.

Adam yine: Doğru söyledin dedi, sonra da:

– Kıyamet ne zaman kopacak? diye sordu.

Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem:

– Kendisine soru yöneltilen kişi, bu konuda soru sorandan daha bilgili değildir, cevabını verdi.

Adam: O halde kıyametin alâmetlerini söyler misin, dedi.

Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem:

– Kadınların, kendilerine (öz annelerine) cariye muamelesi yapacak çocuklar doğurmasıdır. Ve yalın ayak başı kabak, üzerinde doğru düzgün giysisi olmayan koyun çobanlarının, yüksek ve mükemmel binalar yapmada birbirleriyle yarışmalarıdır, buyurdu.

Adam, (sessizce) çekip gitti. Ben bir süre öylece kalakaldım. Daha sonra Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem:

– Ey Ömer! Soru soran o kişi kimdi, biliyor musun? Diye buyurdu. Ben:

– Allah ve Rasulü doğruyu en iyi bilendir, dedim.

Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem:

– O Cebrail idi, size dininizi öğretmeye geldi, buyurdu. (Müslim, Îmân 1, 5; Buhârî, Îmân 37; Tirmizi Îmân 4; Ebû Dâvûd, Sünnet 16; Nesâi, Mevâkît 6; İbni Mâce, Mukaddime, 9)

Cibril hadisi sünnetin esası “ümmü’s sünne” olarak nitelendirilmiş[1] ve İslam’ın genel çerçevesini, ana hatlarını oluşturan esaslar, ilkeler içerdiği için üzerine müstakil eserler yazılmış[2] çok önemli bir hadistir. Buna rağmen genellikle hadiste geçen İslam’ın üç ana esası üzerine çokça durulmuş ama hadisin son kısmında anlatılan konular “kıyamet alametleri” başlığı altında diğer üç esastan ayrı bir konu olarak ele alınmıştır. Oysa hadisin en sonunda Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurmaktadır: “O (soruları soran kişi) Cebrail idi, size dininizi öğretmeye geldi.” Bu da demek oluyor ki, kıyamet alametleri hakkındaki bilgiler de İslam’ın üç ana esası hakkındaki bilgiler gibi çok önemli, bu üç esas hakkındaki bilgiler kadar İslam dininin özünü oluşturan temel prensiplerden, ilkelerden birisi. İslam’ ın omurgasını oluşturan üç ana meseleden ayrı tutulmaması gereken ayrılmaz bir asıl.[3] Onun için Cebrail aleyhi’s selam bu kadar önemli bilgileri bildirmek için insan suretinde, herkesin kolayca anlayabileceği bir üslupla insan içine karışarak dinin ne olduğunu gökler ötesinden bize öğretmeye gelmiştir.

T. A. M. Tasavvuf Araştırmaları Merkezi olarak Cibril hadisini bir bütünlük içinde ele alan İslam ulemasının izinden giderek[4] hadis-i şerifin son bölümünde anlatılan kıyamet alametleri hakkındaki bilgiler içinde bulunduğumuz “ahir zaman” hakkında eşsiz- benzersiz ve bir o kadar da paha biçilmez değere haiz bilgiler olduğu için konuyla alakalı sahih, sağlam, güvenilir, muteber rivayetleri Ehli sünnet ulemamızın itimat ettiği ciddi, temel, asıl kaynaklardan hazırlayacağız. Ve bu konudaki bütün çalışmalarımızı “Ahir Zaman Bilgi ve Bilinci” başlığı altında toplayıp ele alarak yapacağımız inceleme ve araştırma sonuçlarını sizlerle paylaşacağız inşallah.

(Devam edecek)

[1] – Ebu’l Abbas el-Kurtubi, el- Müfhimu lima  Eşkele min Telhisi Kitabi Müslim, (Daru İbni Kesir, Dımaşk, 1417) c. 1, s. 158.

[2] – İbni Receb el-Hanbeli’nin “Şerhu Hadisi Cibril” isimli eseri ve Prof. Dr. Bekir Tatlı’nın “Cibril Hadisi ve İslam Düşüncesine Yansımaları” isimli kitabı vd.

[3] – Ebu Bekir el-Adenî, et-Telîdu ve’t Ta’rifu, (Merkezu’l İbdai’s Sekafi, Adn, 1433), s. 6- 7.

[4] – Yemenli alim Ebu Bekir el-Adenî vd.